Düzenli Yolcu Taşımacılığı

İki nokta arasında düzenli yolcu taşımacılığı hizmetinin verilebilmesi için;

  1. Ulaşım aracının kullanabileceği yolun yapılmış ve kullanılabilir halde olması,
  2. Taşımacılık yapacak firmanın yeterli sermaye yatırımı yapması,
  3. Taşıma-ulaştırma alanında işleyişi sağlayacak teknik bilgi ve altyapının kurulmuş olması,
  4. Yüklemenin yeterli düzeyde olması,
  5. Verimli (getirili) olmayan hatlarda yeterli kamu desteğinin olması gereklidir.

Yükleme, ortalama yolcu sayısının taşıma aracı kapasitesine oranıdır. Yıllık, aylık, haftalık, günlük hatta saatlik olarak veya sefer başına hesaplanabilir.

İl sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları, 100 km’ye kadar olan şehirler arası yolcu taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehir içi yolcu taşımaları, karayolu taşıma yönetmeliğine göre il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklerce düzenlenir.

 TANIMLAR

Düzenli Sefer: Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımalarıdır.

Ara Durak: Düzenli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan, yolcuların asgarî ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcunun inip- bindiği yerdir.

İstiap Haddi (Taşıma Kapasitesi): Bir aracın güvenle taşıyabileceği, yapım aşamasında belirlenen, en yüksek yük ve yolcu kapasitesine denir.

Küçük Otobüs: Yapısı itibarî ile sürücüsü dahîl en az 16  oturma yeri olan, yolcu taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.

Büyük Otobüs: Yapısı itibarî ile sürücüsü dahîl en az 9 en fazla 15 oturma yeri olan, yolcu taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Src belgesi 26 yaşından büyük ve 63 yaşından gün almayanlar kullanabilir.

Tarifeli yolcu taşıma: Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergâhı ile bir zaman ve ücret tarifesi belirlenerek ve bunlara uyularak yapılan düzenli yolcu taşımalarını,

Tarifesiz yolcu taşıma: Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergâhı ile bir zaman ve ücret tarifesi belirlenmeksizin; grup yolcu durumuna göre arızi veya mekik sefer düzenlenerek yapılan düzensiz yolcu taşımalarını,

Taşıma Hattı: Düzenli yük ve yolcu taşımacılığında, taşımanın başladığı nokta ile bitiş noktası arasındaki yerleşim yerlerinin tümünün genel adıdır.

Taşıma güzergahı: Taşımacılıkta, taşımanın başladığı kalkış noktasından bittiği varış noktasına kadar ara duraklar da dahil takip edilen yolu,

Yolcu: Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında taşıtta bulunan kişilerdir.

Yolcu Bileti: Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenen ve belirtilen şartları içeren, yolcuya verilmesi zorunlu belgedir.

Yolcu Terminali: Taşımacılar ile yolculara hizmet veren yapı veya tesisidir.

Otobüs Sürücüsü (Kaptan): Ülke içinde-dışında, kendi başına, kısa veya uzun mesafeli yolculuklarda, motorlu aracı trafik kurallarına uygun olarak kullanan, yolcuları gidecekleri yere en iyi şekilde ulaştırma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Yetki belgesi alma zorunluluğu

Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.

Yolcu Taşımacılığında Yetki belgesi türleri
düzenli yolcu taşımacılığı A TÜRÜ YETKİ BELGESİ
src düzenli yolcu taşımacılığı B TÜRÜ YETKİ BELGESİ
src belgesi düzenli yolcu taşımacılığı D TÜRÜ YETKİ BELGESİ 
src yolcu taşımacılığı TARİFELİ TAŞIMALAR İÇİN TIKLAYINIZ
src belgesi yolcu taşımacılığı ÜCRET TARİFESİ İÇİN TIKLAYINIZ
src belgesi ZAMAN TARİFESİ İÇİN TIKLAYINIZ

Terminal kullanma zorunluluğu ve ara duraklar

Tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır. Terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmez.

Tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerine taşıma hattı verilebilmesi için; kendilerinin veya acentelerinin, seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur.

Tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerinin kalkış ve varış noktaları dışında yolcu indirip bindirebilmeleri için kendilerinin veya acentelerinin ara durak tanımına uygun bir yere sahip veya kullanım hakkını haiz olmaları zorunludur. Yeri ve zamanı önceden belirlenen ara duraklarda da yolcu indirilip, bindirilerek bilet satışı yapılabilir. Ara duraklarda bilet satışı yapılabilmesi ve yolcu alınabilmesi için yetki belgesi sahibine ait bir şube veya acentesi olması şarttır.

Ara duraklar seyahatin başladığı ilk kalkış ve son varış yeri olarak kullanılamaz.

Yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerinin belediye sınırları içinde terminal dışındaki yerlerde yolcu indirilip bindirilebilmesi için ilgili/yetkili kurulun/trafik komisyonunun izin vermesi gerekir.

TAŞIMA SÖZLEŞMESİ

Tarifesiz yolcu taşımalarında taşıma sözleşmesi yapılır.

– Tarifesiz yolcu taşımalarında taşıma sözleşmesi yapılması zorunludur.

-Taşıma sözleşmelerinde, akit tarafların adı, soyadı veya unvanları, kalkış ve varış yeri, taşıma güzergahı, taşımanın yapılacağı gün/günler ve saat/saatler, taşınacak yolcu sayısı, taşıma ücretinin belirtilmesi ve her seferde taşınan yolcuların numaralandırılmış oturma yerlerine göre düzenlenmiş yolcu isim listesinin bulunması zorunludur.

– Yolcular için ayrılmış oturma yerlerinin numaralandırılması zorunludur.

– Yolcular için ayrılmış ve numaralandırılmış oturma yerlerinin dışında yolcu taşınamaz.

 

YOLCU BİLETİ

Tarifeli yolcu taşımalarında yolcu bileti düzenlenir.

-Tarifeli yolcu taşımalarında, her yolcu için ayrı ayrı yolcu biletidüzenlenmesi zorunludur.

-Yolcu biletinde, yetki belgesi sahibi taşımacının adı/unvanı, yetki belgesi numarasıadresi, vergi numarası ile yolcunun adı, soyadı, kalkış ve varış yeri, koltuk numarası, hareket tarihi ve saati, taşıma ücreti, biletin seri ve müteselsil sıra numarası ve düzenleme tarihinin yer alması zorunludur.

-Yetkili acenteler aracılığı ile düzenlenen yolcu biletlerinde ise; üçüncü fıkradaki bilgilere ek olarak acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası ve vergi numarasının yer aldığı bilgilerin/kaşenin bulunması/basılması zorunludur.

– Yolcular için ayrılmış oturma yerlerinin numaralandırılması zorunludur.

– Yolcular için ayrılmış ve numaralandırılmış olan oturma yerlerinin dışında yolcu taşınamaz.

– Bir yolcuya satılmış olan oturma yeri bir başkasına satılamaz.

– Yetki belgesi sahipleri her seferde 1 yolcu ile bu seyahatte görevli olmayan en fazla 2 personelini bilet keserek ücretsiz taşıyabilirler.

– Yetki belgesi sahipleri, otobüs hareket saatinin 24 saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda, bilet ücretinin tamamını iade etmek, otobüs hareket saatinden 12 saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda ise 6 ay geçerli açık bilet düzenlemek zorundadırlar.

 

YOLCU TAŞIMALARINDA BAGAJ

-Yolcunun 30 kilograma kadar olan bagajı ücretsiz taşınır. Bagajlar yolcuların numaralandırılmış oturma yerlerine göre etiketlenir.

– Taşıtın bagaj taşınmasına mahsus bölümleri dışında eşya taşınamaz.

– Sahipsiz bagaj taşınamaz.

– Taşıtın izin verilen azami yüklü ağırlığını aşacak şekilde bagaj yüklenemez ve taşınamaz.

– Yolcu beraberinde olmayan ticari eşya ve kargo taşınamaz.

– Özel kafeslerinde kedi, köpek ve kuş gibi evcil hayvanlar bagaj taşımaya mahsus bölümlerde taşınabilir. Taşıtın içinde yolcularla birlikte canlı hayvan taşınamaz. Gerekli hallerde, yolcu alınmaksızın evcil hayvanların taşıtın içinde taşınabileceği özel sefer ve servisler düzenlenebilir.

-Yolcu taşımalarında, tehlike oluşturabilecek yanıcı, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı, zehirli, bulaşıcı, radyoaktif ve benzeri nitelikteki yolcu eşyası taşıtın bagaj bölümü de dahil olmak üzere taşınamaz.

Yolcu taşımalarında kullanılacak Taşıtların Yaşı, İstiap Haddi ve Niteliği
– Taşımalarda kullanılacak taşıtların yaşı, istiap haddi ve niteliğinin aşağıdaki şartlara uygun olması gerekir.
– Yolcu taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 8 yaşından büyük olmaması şarttır.
-Yolcu taşımacılığında kullanılacak taşıtların, koltuk kapasitelerininotomobillerde sürücüsü dahil 4 koltukotobüslerde sürücüsü dahil 25 koltuk kapasitesinden az olmaması gerekir.
– Ancak, uluslararası yolcu taşımalarında, beş yaşından büyük olmamak kaydıyla, sürücüsü dahil 25 koltuk kapasitesinden daha düşük, en az 9 koltuk kapasitesine sahip ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan her türlü motorlu ticari taşıtlar B türü yetki belgelerinin taşıt belgelerine özmal olarak kaydedilebilir. Bu taşıtlar asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.

YETKİ BELGESİ SAHİPLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

 Yetki belgesi sahipleri, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu,  eşya ve kargoyu güvenli bir şekilde taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdürler.

– Yetki belgesi sahipleri, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı,  nitelikli şoför ve yardımcı personel ile sefere göndermek, şoförlerinin sürücü ve mesleki yeterlilik belgelerinin yanlarında bulunup bulunmadığını kontrol etmek, geçerli araç muayenesi olmayan ve teknik şartlara uymayan taşıtlarının trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmakla yükümlüdürler.

– TARİFELİ yolcu taşımaları BİLETSİZ,  TARİFESİZ yolcu taşımalarıTAŞIMA SÖZLEŞMESİZ, yapılamaz.

– Yolcu taşımacıları ve acenteleri, bilet satışı yaptıkları terminallerde ve çevresinde yolcuları yönlendirmek için personel istihdam edemez, çalıştıramaz ve bunlardan yararlanamazlar.

– Yolcu taşımacıları, şoförlerinin seyahat esnasında yolcularla veya personelle uzun süreli sohbet etmelerini ve ses ve görüntü cihazlarını yönetmelerini önlemek, yol ve seyir güvenliğini tehlikeye düşürmemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler. Seyahat esnasında ses ve görüntü cihazlarının yönetimi yardımcı personel tarafından yapılır.

-B1 ve/veya D1 yetki belgesi alanlar, yetki belgesinin verildiği tarihten itibaren 60 gün içinde firmalarına ait sürekli faal olacak bir internet sitesi kurmak, bu sitelere erişim adresini Bakanlığa bildirmek, kurulacak sitede geçerli hat, güzergah, ücret ve zaman tarifeleri, şube ve acente ile kendilerine ait iletişim ve benzeri bilgilere yer vermekle yükümlüdürler.

YETKİ BELGESİ SAHİPLERİ;

a) Çalışanlarının ücret ve çalışma şartlarına,

b) Şoförlerin çalışma ve dinlenme sürelerine,

c) Araçların ağırlık ve boyutlarına,

ç) Yol ve araç güvenliğine,

d) Çevrenin korunmasına,

ilişkin kurallara uygun faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.

Yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler; unvan, adres, vergi numarası, ortaklık, hisse devri (halka açık sermaye şirketlerinde hamiline yazılı hisse devirleri hariç), sermaye miktarı, yönetici, acentelik sözleşmeleri ve taşıtlara ilişkin değişiklikleri, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.

– Yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahipleri, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası tazminatına yol açan bir kazaya karışmaları halinde; kazaya, zarara veya olayla ilgili olarak açılacak davalara ilişkin bilgi ve belgeleri 30 gün içinde sigorta şirketine vermekle yükümlüdürler.

– Yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahipleri, taşıtlarında, yolcularını bilgilendirme amaçlı duyurular dışında, ortama sesli ve/veya görüntülü yayın veremezler. Bu taşıtlarda sesli ve/veya görüntülü yayın yapılmak istenilmesi halinde; bu yayınların bireysel (kapalı devre) yapılmasını sağlamakla yükümlüdürler.

– Yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahipleri, taşıtlarında her 14 koltuk için en az 1 adet boyun korsesi bulundurmakla yükümlüdürler.

 

GÜLOĞLU Mesleki Yeterlilik Eğitim Merkezi 0538 330 44 53 / 0212 296 19 16