Gümrük Kaçakçılık ve Tır Mevzuatı Bölüm 2

SERBEST BÖLGELER

 Serbest bölgeler, Türkiye sınırları içinde olmakla beraber Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen ve gümrük mevzuatının uygulanmadığı alanlardır.
Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin denetimine tabidir. Bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları gümrük muayenesine tabi tutulur.

Gümrük Yükümlülüğünün Doğması
İthalatta gümrük yükümlülüğü;
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesi,
b) 
İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali halinde doğar.
Gümrük yükümlülüğü, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlar.

Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi
Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edilir. Gümrük vergileri Türk Lirası olarak ödenir.

Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi
Gümrük yükümlülüğü;
a) Vergilerin ödenmesi,
b) Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,
c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,
d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında zapt ve müsadere edilmesi veya imha edilmesi, telef veya kaybı,
e) Eşyanın kanuna aykırı girişi nedeniyle müsadere edilmesi, hallerinde sona erer.

Gümrük Kanununda Cezalar
Gümrük Kanunu hükümlerine aykırı hareket edenlere bu Kanunda yazılı ceza hükümleri uygulanır.
Gümrük Kanununa göre verilen para cezaları üç yıl içinde karara bağlanıp, tebliğ edilmediği takdirde zamanaşımına uğrar.
Gümrük Kanunun 234 üncü maddesine göre alınan para cezalarının;
a) Muayene ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun meydana çıkarılmasına hizmet veren muhbirlere % 30’u,
b) Cezayı gerektiren durumu muayene, tahlil, denetleme veya inceleme ile meydana çıkaranlara %30’u, dağıtılır.

Etkin Pişmanlık
Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan suçlardan veya kabahatlerden birine iştirak etmiş olan kişi; resmî makamlar tarafından haber alınmadan önce; fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin, faillerin yakalanmasını veya kaçak eşyanın ele geçirilmesini sağlaması halinde cezalandırılmaz. Haber alındıktan sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına hizmet ve yardım eden kişiye verilecek ceza üçte iki oranında indirilir.
Tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sona erinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde, hakkında, bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Yolcu Beraberinde Getirilen Kaçak Eşya
Yolcuların, hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde çıkan ya da başkasına ait olduğu eşyanın gümrük vergileri, gümrük idarelerince iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.
Söz konusu eşyanın gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş olarak bulunması durumunda gümrük idarelerince eşyanın gümrük vergileri üç kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.
Yukarıda belirtilen eşya, gümrük vergileri ödenmediği takdirde, gümrüğe terk edilmiş sayılır.
Yukarıdaki suçların tekerrürü halinde, idarî para cezası yarı oranında artırılır.

Arama ve El Koyma
Kaçak eşya, her türlü silâh, mühimmat, patlayıcı ve uyuşturucu maddelerin bulunduğundan şüphe edilen her türlü kap, ambalaj veya taşımaya yarayan diğer araçlar ile yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe olan; kişilerin şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalar haricinde konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Aramalar ancak Hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının yazılı emri ile kolluk görevlileri tarafından yapılır.
Gümrük salonları ve gümrük kapılarında kaçak eşya sakladığından kuşkulanılan kişilerin üzeri, eşyası, yükleri ve araçları gümrük kontrolü amacıyla gümrük görevlilerince aranabilir. Yapılan arama sonucunda tespit edilen kaçak eşyaya derhal el konulur.
Yasak eşyanın geri gönderilmesi
Yabancı ülkelerden gelen yasak eşya, yükleme veya taşıma belgelerinde belirtilerek gümrüğe getirilirse, teminat altında ve gerekli güvenlik tedbirleri alınarak geldiği yere veya diğer bir ülkeye iade ve sevk olunur.

El konulan eşyanın muhafazası, Müsaderesi, Mülkiyetin kamuya geçirilmesi,
Kaçak şüphesiyle el konulan eşya ile alıkonulan her türlü taşıt ve araç; miktarı, cinsi, markası, tipi, modeli, seri numarası gibi eşyanın ayırıcı özelliklerini gösterir bir tutanakla gümrük idaresine teslim edilir.
İdarî para cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ise Cumhuriyet savcısının talebi üzerine, sulh ceza mahkemesi yetkilidir.
Açılan davalar, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye ceza mahkemelerinde görülür. Ancak resmî belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde, görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.

Kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla görevli olanlar
Mülkî amirler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı personel, bu Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme, izleme ve araştırmakla yükümlüdür.

Silâh kullanma yetkisi
Gümrük Kanunu gereğince belirlenen kapı ve yollardan başka yerlerden gümrük bölgesine girmek, çıkmak veya geçmek isteyen kişiye “dur” uyarısında bulunulmasına rağmen bu uyarıya uymaması halinde, havaya ateş edilmek suretiyle uyarı yinelenir. Ancak silâhla karşılığa yeltenilmesi ve sair surette meşru müdafaa durumuna düşülmesi halinde, yetkili memurlar saldırıyı etkisiz kılacak oranda doğrudan hedefe ateş edebilir.

İkramiyeler
Yakalanan silâh ve mermiler ile benzeri maddelerin olay tarihine göre Milli Savunma Bakanlığınca her yıl belirlenen değeri verilecek ikramiyeye esas teşkil eder. Sahipli yakalanması halinde değerinin yüzde yirmibeşi kamu davasının açılmasını, yüzde yetmiş beşi ise mahkûmiyete ilişkin hükmün veya müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde; sahipsiz yakalanmışsa yakalanan eşya değerinin yüzde ellisi müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde, muhbir ve el koyanlara eşit olarak pay edilip ödenir.
Her türlü uyuşturucu maddenin birim miktarı için Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sabit bir rakamın memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak değerinin, sahipli yakalanmış ise yarısı kamu davasının açılmasını, diğer yarısı mahkûmiyete ilişkin hükmün veya müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde; sahipsiz yakalanmış ise tamamı müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde, muhbir ve el koyanlara eşit olarak pay edilip ödenir.
Dağıtılacak ikramiyenin yüzde ellisi muhbirlere, yüzde ellisi el koyanlara verilir. İhbarsız yakalama olaylarında ikramiyenin tamamı el koyanlara ödenir. Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla yükümlü olanlara muhbir ikramiyesi ödenmez

GÜLOĞLU Mesleki Yeterlilik Eğitim Merkezi 0538 330 44 53 / 0212 296 19 16